Zagrożenie piorunowe! Jak sobie radzić?
Bądź świadom niebezpieczeństw burzowych:
- śledź prognozy pogody i możliwość pojawienia się burzy
- obserwuj pogodę na bieżąco – mgła, budynki, itp. przesłaniają nieraz rozwój chmury burzowej, zaś dojrzała chmura burzowa może się uaktywnić nad Tobą znienacka
- pamiętaj numer telefonu pogotowia ratunkowego (999) i Centrum Powiadamiania Ratunkowego (112)
- gdy pojawi się zagrożenie zminimalizuj je szukając bezpieczniejszego miejsca, sprawdź:
- czy jest dostępne schronienie w budynku?
- czy jest dostępny samochód lub inny zamknięty pojazd?
- czy będąc na dworze znajdujesz się w terenie wzniesionym, parku lub lesie, otwartej przestrzeni?
- działania minimalizujące ryzyko w czasie burzy są łatwe i tanie! piorun jest nieprzewidywalny – nie ufaj wyłącznie swojemu szczęściu!
Zagrożenie na otwartej przestrzeni – zasada 30-30
- Jeśli upływa nie więcej niż 30 sekund między błyskiem a grzmotem to oznacza to, że burza jest w odległości do 10 km – podejmij stosowne środki ochrony!
- Ryzyko staje się pomijalne dopiero wówczas, gdy od ostatniego grzmotu minie co najmniej 30 minut.
Bezpieczne miejsca
Chociaż nie ma lokalizacji w 100% bezpiecznych to poniższe zalecenia zminimalizują ryzyko piorunowe.
Budynki są na ogół bezpieczne (wewnątrz), szczególnie wtedy gdy mają urządzenie piorunochronne – im większy budynek tym lepiej!
- Istnieją trzy rodzaje zagrożeń dla budynku:
- bezpośrednie uderzenie pioruna, w szczególności w komin, maszt antenowy i inne konstrukcje znajdujące się na dachu.
- uderzenie pioruna w sąsiedztwie budynku, np. w pobliskie drzewo (narażenie związane z oddziaływaniem piorunowego impulsu elektromagnetycznego – LEMP)
- uderzenie pioruna w linię elektroenergetyczną lub telekomunikacyjną (narażenie związane z przepięciami dochodzącymi z linii)
- Unikaj dotykania i przebywania w pobliżu lamp i innych urządzeń elektrycznych, telefonów stacjonarnych, systemów grzewczych, instalacji wodnych (krany, prysznice), kominków.
- Zamknij wszystkie drzwi i okna.
- Unikaj przebywania na balkonach, tarasach i innych otwartych miejscach.
Samochody i inne zamknięte metalowe pojazdy dają w zasadzie bezpieczne schronienie, ale:
- Duże okna i inne niemetalowe powierzchnie zmniejszają bezpieczeństwo.
- Nie dotykaj żadnych metalowych części radia w samochodzie (piorun może uszkodzić elektronikę samochodu).
- Opony mogą ulec zniszczeniu dlatego należy zatrzymać samochód.
Małe lub otwarte obiekty i pojazdy są niebezpieczne. W szczególności należy tu wymienić:
- rowery i motocykle,
- otwarte łodzie,
- żaglówki, jeśli nie są odpowiednio chronione,
- namioty,
- pawilony piknikowe,
- parasole.
Korzystanie z telefonów komórkowych i innych osobistych urządzeń elektronicznych (iPod, Walkman, odtwarzacz mp3, …) nie zwiększa ryzyka piorunowego. Wręcz przeciwnie – w razie potrzeby można skorzystać z telefonu komórkowego celem wezwania służb ratunkowych.
Zasady ochrony na otwartej przestrzeni.
Chociaż piorun uderza często w najwyższy w okolicy obiekt, może jednak trafić w jakiekolwiek inne miejsce. Jeśli budynek ani pojazdy nie są dostępne gdy zagrożenie piorunowe jest oczywiste należy:
- trzymać się z dala od wszelkich wysokich konstrukcji (maszty, słupy, wieże, …) – bezpieczna odległość to mniej więcej taka jak ich wysokość
- unikać granicy lasu – należy wejść do lasu
- nie zbliżać się do samotnych lub tworzących małe grupy drzew – minimalna bezpieczna odległość jest zbliżona do ich wysokości; ponadto powinno się zachować dystans przynajmniej 5 metrów od najdłuższej gałęzi
- unikać budynków lub pojazdów, jeśli nie można się w nich schronić
- unikać ogrodzeń i wszelkich metalowych konstrukcji
- unikać rowów i innych wilgotnych miejsc
- unikać otwartych przestrzeni, wzgórz i brzegów
- wyjść z wody (jeziora, rzeki, morza)
- nie trzymać w dłoniach znacznych rozmiarów przedmiotów metalowych lub innych przewodzących, jak kije golfowe, wędki z włókna węglowego, itp.
Ryzyko bezpośrednie
Sytuacja staje się bardzo groźna, jeśli chmura burzowa znajduje się nad Tobą, tuż obok lub odczuwasz „stawanie” włosów. Charakterystyczne syczenie lub iskry z wysokich punktów wskazują również na bezpośrednie zagrożenie. W takim przypadku należy działać natychmiast, a jeśli nie ma w pobliżu schronienia to należy:
- przykucnąć i złączyć stopy
- będąc w grupie powinno się pozostawać w odległości co najmniej 5 metrów od innych osób